Một số nét về hóa thạch trùng lỗ kích thước lớn và ý nghĩa của việc nghiên cứu đối tượng này
Tóm tắt
Hóa thạch trùng lỗ kích thước lớn hay Larger Foraminifera (LF) phần lớn là những hóa thạch chỉ thị môi trường (Environmental indicators hay Bioindicators) và chỉ định tuổi địa chất hay hóa thạch chỉ đạo (Stratigraphic markers hay Index fossils) được các nhà địa chất dầu khí đặc biệt quan tâm. Qua nghiên cứu hóa thạch trùng lỗ nói chung ở các vùng biển và hải đảo Việt Nam cho thấy các hóa thạch LF có mặt trong các thành tạo trầm tích đá vôi có tuổi từ Devonian-Carboniferous đến Neogene và rất phát triển trong các trầm tích Quaternary (đặc biệt ở các vùng đảo san hô) [1 - 5]. Các thành tạo địa chất này thường có độ rỗng lớn, do đó, việc tìm hiểu nghiên cứu LF sẽ có ích trong nghiên cứu sinh địa tầng, cổ địa lý và môi trường trầm tích, sự tiến hóa và đa dạng của sinh giới, điều tra địa chất khoáng sản biển (trong đó có địa chất dầu khí). Bài viết này giới thiệu một số nét cơ bản của nhóm hóa thạch nói trên.
Các tài liệu tham khảo
P.Hallock. Symbiont-Bearing Foraminifera in Modern Foraminifera (B.K.Sen Gupta (ed.). Kluwer Academic Publishers. 1999; 8: p. 123 - 139.
K.Matsumaru. Miogypsinid Foraminifral Biostratigraphy from the Oligocene to Miocene Sedimentary Rocks in the Tethys Region. 2011; 25: p. 619 - 648. www.intechopen. com.
Nguyễn Ngọc. Foraminifera Đệ Tứ muộn quần đảo Trường Sa. Tuyển tập Cổ sinh vật học. Nhà xuất bản Khoa học - Kỹ thuật. Hà Nội. 1982; 1: trang 34 - 45.
Nguyễn Ngọc, Nguyễn Hữu Cử, Đỗ Bạt. Hóa thạch (Foraminifera) Kainozoi thềm lục địa và các vùng lân cận ở Việt Nam. Chuyên khảo. Nhà xuất bản Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam. Hà Nội. 2006: 392 trang.
Đoàn Nhật Trưởng (chủ biên), Lê Hùng, Nguyễn Thị Thanh, Nguyễn Văn Liêm, Trần Thị Ninh. Atlat cổ sinh vật Việt Nam, tập Trùng lỗ. Nhà xuất bản Tài nguyên – Môi trường và Bản đồ Việt Nam. Hà Nội. 2012: 226 trang.
M.K.Boudagher-Fadel, S.W.Lokier. Signifi cant Miocene larger foraminifera from South Central Java. Revue de Paléobiologie, Geneve. 2005; 24(1): p. 291 - 309.
A.Zmiri, D.Kaha, S.Hochstein, Z.Reiss. Phototaxis and thermotaxis in some species of Amphistegina (Foraminifera). Journal of Protozoology. 1974; 21 (1): p. 133 - 138.
M.R.Langer, M.T.Silk, J.H.Lipps. Global ocean carbonate and carbon dioxide production; the role of reef Foraminifera. The Journal of Foraminiferal Research. 1997.
J.Murray. Ecology and application of benthic foraminifera. Cambridge University Press. 2008: 426p.
J.W.Murray. Distribution and ecology of living benthic foraminiferids. Heinemann, London. 1973: 274p.
J.Hohenegger. Distribution of living larger foraminifera NW of Sesoko-Jima, Okinawa, Japan. PSZNI, Marine ecology. 1994; 15 (3, 4): p. 291 - 334.
Mai Văn Lạc, Đỗ Thị Bích Thược, Vũ Anh Thư. Các Trùng lỗ lớn thuộc bộ Trùng Tiền (Nummulitida) trong các trầm tích Kainozoi thượng ở Việt Nam. Tạp chí Địa chất, N299/3-4. 2007: trang 3 - 8.
J.Hohenegger, E.Yordanova, Y.Nakano, F.Tatzreiter. Habitats of larger foraminifera on the upper reef slope of Sesoko Island, Okinawa, Japan. Marine Micropaleontology. 1999; 36 (2, 3): p. 109 - 168.
J.Hofker. Part 2: Families Astrorhizidae, Rhizamidae, Rheophacidae, Anomalinidae, Peneroplidae. Foraminifera of the Siboga expedition. Siboga Expeditie, Monographie IVa. Brill, Leiden. 1930; 170p.
Jr.A.R.Loeblich, H.Tappan. Foraminiferal genera and their classifi cation. 1988.
M.Holzmann, J.Hohenegger, P.Hallock et al. Molecular phylogeny of larger miliolid foraminifera (Soritacea Ehrenberg, 1839). Marine Micropaleontology. 2001; 43: p. 57 - 74.
M.K.Boudagher Fadel. Evolution and geological signifi cance of Larger benthic Foraminifera. Developments in Paleontology & Stratigraphy. Elsevier. Amsterdam-Paris-Tokyo. 2008; 21: 544p.
Nguyễn Ngọc. Rạn san hô và sinh vật tạo rạn vùng quần đảo Trường Sa. Báo cáo chuyên đề. Hà Nội. 1999: 44 trang.
J.Hofker. Part 1: Families Tinoporidae, Rotaliidae, Nummulitidae, Amphisteginidae. Foraminifera of the Siboga Expedition. Siboga Expeditie. Brill, Leiden, Netherlands. 1927; 4(1): 78p.
D.S.N.Raju. Study of Indian Mioghypsinidae. Utrecht Micropaleontological Bulletins. 1974; 9.
W.Renema. Larger Foraminifera on reefs around Bali (Indonesia). Zoologische Verhandelingen Leiden 345. Netherlands. 2003; 31: p. 337 - 366.
W.Renema, S.R.Troelstra. Larger foraminifera distribution on a mesotrophic carbonate shelf in SW Sulawesi (Indonesia). Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology. 2001; 175 (1 - 4): p. 125 - 146.
E.J.Van Vessem. Study of Lepidocyclinidae from Southeast Asia, particularly from Java and Borneo. Utrecht Micropaleontological Bulletins. 1978; 19: 162p.
1. Tác giả giao bản quyền bài viết (tác phẩm) cho Tạp chí Dầu khí, bao gồm quyền xuất bản, tái bản, bán và phân phối toàn bộ hoặc một phần tác phẩm trong các ấn bản điện tử và in của Tạp chí Dầu khí.
2. Bằng cách chuyển nhượng bản quyền này cho Tạp chí Dầu khí, việc sao chép, đăng hoặc sử dụng một phần hay toàn bộ tác phẩm nào của Tạp chí Dầu khí trên bất kỳ phương tiện nào phải trích dẫn đầy đủ, phù hợp về hình thức và nội dung như sau: tiêu đề của bài viết, tên tác giả, tên tạp chí, tập, số, năm, chủ sở hữu bản quyền theo quy định, số DOI. Liên kết đến bài viết cuối cùng được công bố trên trang web của Tạp chí Dầu khí được khuyến khích.